Καρδιαγγειακή νόσος και σακχαρώδης διαβήτης, οι δυο όψεις του ιδίου νομίσματος;

Καρδιαγγειακή νόσος και σακχαρώδης διαβήτης, οι δυο όψεις του ιδίου νομίσματος;

Διαβήτης και καρδιά Στις 14 Νοεμβρίου, για άλλη μια φορά γιορτάστηκε  η Παγκόσμια Ημέρα για τον Διαβήτη. Ποια είναι όμως η σχέση διαβήτη και καρδιαγγειακής νόσου;

Με τον όρο καρδιαγγειακή νόσος εννοούμε τη στεφανιαία νόσο, τα εγκεφαλικά επεισόδια και την περιφερική αγγειοπάθεια. Η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως, έχει προσλάβει επιδημικές διαστάσεις, ιδίως στον δυτικό κόσμο, ενώ δυσοίωνες φαίνεται να είναι οι προβλέψεις και για τις επόμενες δεκαετίες παρά τις αλματώδεις εξελίξεις της καρδιολογίας τόσο στον τομέα της αντιμετώπισης όσο και στον τομέα της πρόληψης.

1 στους 2 θανάτους τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη προκαλείται από νοσήματα της καρδιάς. Περίπου 50.000 θάνατοι το 2008 οφείλονταν στα καρδιαγγειακά νοσήματα , σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή.

Από την άλλη πλευρά 12% του γενικού πληθυσμού της χώρας μας, δηλαδή περίπου 120.000 Έλληνες υπολογίζεται ότι πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και 2. Ιδιαίτερα ο διαβήτης τύπου 2, που έχει χαρακτηριστεί από πολλούς η μάστιγα του 21ου αιώνα, έχει υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης στις ανεπτυγμένες χώρες, κάτι που αποτελεί σαφή ένδειξη της συσχέτισης της νόσου με τις κακές διατροφικές συνήθειες, την παχυσαρκία, την καθιστική ζωή και την έλλειψη άσκησης.

Ποια όμως η σχέση του διαβήτη και της καρδιαγγειακής νόσου;

  • Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κύρια επιπλοκή του σακχαρώδη διαβήτη και τη σημαντικότερη αιτία πρώιμου θανάτου. Φαίνεται ότι το 65% των διαβητικών ασθενών πεθαίνουν λόγω στεφανιαίας νόσου ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
  • Οι ενήλικες διαβητικοί έχουν 2 με 4 φορές περισσότερες πιθανότητες να πάσχουν από στεφανιαία νόσο ή να πάθουν ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με διαβήτη και χωρίς ιστορικό καρδιοπάθειας κινδυνεύουν να εκδηλώσουν τα επόμενα χρόνια καρδιοπάθεια το ίδιο όπως και ασθενείς που έχουν ήδη υποστεί κάποιο καρδιακό επεισόδιο.
  • Το κάπνισμα διπλασιάζει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στους διαβητικούς.
  • Ενώ δεν πρέπει να ξεχνά κανείς και τη συνύπαρξη αρτηριακής υπέρτασης, υπερλιπιδαιμίας και παχυσαρκίας που αυξάνουν κατά πολύ το συνολικό κίνδυνο.

Φαίνεται λοιπόν από τα παραπάνω πως η απάντηση στο ερώτημα που τέθηκε στην αρχή του άρθρου είναι ναι. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Τι μπορούν όμως να κάνουν οι διαβητικοί ασθενείς για να ελαττώσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο;

Ο ακρογωνιαίος λίθος της σωστής ρύθμισης του σακχαρώδη διαβήτη ήταν και παραμένει η αλλαγή του τρόπου ζωής με δραστικές παρεμβάσεις σε όλες τις «κακές» συνήθειες που μας έχει επιβάλει ο δυτικός τρόπος ζωής. Μείωση του σωματικού βάρους, καθημερινή άσκηση, διατροφή χαμηλή σε κορεσμένα λίπη, τρανς λιπαρά οξέα, χοληστερόλη, αλάτι και με περιορισμό της λήψης υδατανθράκων. Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή με τα 8 κύρια χαρακτηριστικά της (υψηλό πηλίκο μονοακόρεστου λίπους προς κορεσμένο, μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, μεγάλη κατανάλωση οσπρίων και δημητριακών, άφθονα φρούτα και λαχανικά, περιορισμένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος και μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών) αποτελεί το πρότυπο της διατροφής του διαβητικού ασθενή. Και βέβαια η διακοπή του καπνίσματος προλαμβάνει πολλές από τις επιπλοκές του διαβήτη, συμπεριλαμβανομένης της στεφανιαίας νόσου, της καρδιακής ανεπάρκειας και του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Συνεπώς η σωστή πρόληψη σε συνδυασμό με τις ολοένα και πιο εξελιγμένες φαρμακευτικές ουσίες που βρίσκονται στη διάθεση του κλινικού γιατρού μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος για την καταπολέμηση τόσο του σακχαρώδη διαβήτη όσο και της καρδιαγγειακής νόσου.

Αρτηριακή υπέρταση, συχνές ερωτήσεις

Αρτηριακή υπέρταση, συχνές ερωτήσεις

id-10069220-minΗ αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μια από τις συχνότερες παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος. Ας προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις σε  κάποιες συχνές ερωτήσεις σχετικά με αυτήν.

Τι είναι η αρτηριακή πίεση;

Η δύναμη με την οποία η καρδιά εξωθεί το αίμα προς τα αγγεία σε κάθε παλμό.

Τι σημαίνουν οι 2 τιμές που μετράμε;

Η πρώτη μέτρηση (η συστολική) αντιπροσωπεύει τη δύναμη της πίεσης που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αγγείων κατά τη διάρκεια της συστολής της καρδιάς ενώ η δεύτερη μέτρηση (ή αλλιώς διαστολική) κατά τη διάρκεια διαστολής της καρδιάς.

Τι είναι η υπέρταση;

Πρόκειται για την κατάσταση εκείνη που η πίεση στα αγγεία είναι αυξημένη. Επειδή η αρτηριακή υπέρταση είναι μια ασυμπτωματική νόσος πρέπει να μετρηθεί για να διαγνωστεί.

Πώς μετράμε την αρτηριακή πίεση; 

Χρησιμοποιώντας ένα πιεσόμετρο (σφυγμομανόμετρο).

Οι οδηγίες που θα πρέπει να ακολουθήσει ο εξεταζόμενος πριν τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι:

  • να μην έχει πιει καφέ και να μην έχει καπνίσει τουλάχιστον μισή ώρα πριν
  • η μέτρηση γίνεται σε καθιστή θέση, αφού ο εξεταζόμενος ξεκουραστεί για περίπου 5 λεπτά
  • να είναι χαλαρός, ήρεμος και σε ευχάριστο περιβάλλον
  • η πλάτη να ακουμπά στη ράχη της καρέκλας και το μπράτσο να είναι ακουμπισμένο σε σταθερή επιφάνεια (πχ τραπέζι)
  • η περιχειρίδα του πιεσόμετρου να εφαρμόζει καλά πάνω στο βραχίονα και αν το μανίκι είναι σφιχτό θα πρέπει να αφαιρείται
  • η περιχειρίδα πρέπει να βρίσκεται περίπου στο ύψος της καρδιάς

Καλό θα ήταν να γίνουν 2 μετρήσεις και να αποφεύγεται η μέτρηση όταν ο εξεταζόμενος έχει πονοκέφαλο ή όταν είναι εκνευρισμένος ή μετά από έντονη κόπωση, γιατί η μέτρηση δεν θα ανταποκρίνεται στην πραγματική πίεση.

Που μετράμε την πίεση, στο σπίτι ή στο ιατρείο;

Τόσο η μέτρηση στο ιατρείο όσο και στο σπίτι μπορεί να παράσχει πολύτιμες πληροφορίες στον θεράποντα ιατρό σχετικά με τη διάγνωση αλλά και το θεραπευτικό πλάνο που πρέπει να ακολουθηθεί.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της υπέρτασης;

Η αρτηριακή υπέρταση μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε πολλά όργανα του σώματος, όπως στην καρδιά, τον εγκέφαλο, τα νεφρά, τους οφθαλμούς και τα αγγεία. Επειδή είναι μια ασυμπτωματική πάθηση,  είναι πιθανό πολλές από αυτές τις βλάβες να μην διαγνωστούν έγκαιρα.

Η αρρύθμιστη υπέρταση ευθύνεται για:

  • το 67% των καρδιακών επεισοδίων
  • το 77% των εγκεφαλικών επεισοδίων
  • το 74% της καρδιακής ανεπάρκειας
  • τη νεφρική ανεπάρκεια (δεύτερη αιτία της)
  • την επιδείνωση της εγκεφαλικής δυσλειτουργίας και της νόσου Alzheimer

Τι μπορώ να κάνω εάν έχω υπέρταση;

Για την  επιτυχημένη ρύθμιση της πίεσης είναι πολύ σημαντική η συνεργασία του ασθενή με τον γιατρό του. Υπάρχουν επτά σημαντικοί τομείς που ο ασθενής θα πρέπει να συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία αντιμετώπισης και θεραπείας της υπέρτασης.

  1. Βελτίωση των διατροφικών συνηθειών, με υιοθέτηση μιας μεσογειακού τύπου διατροφής και μείωση της χρήσης αλατιού
  2. Φυσική δραστηριότητα, σε καθημερινή βάση
  3. Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους
  4. Διαχείριση του άγχους
  5. Διακοπή του καπνίσματος
  6. Συμμόρφωση στην φαρμακευτική αγωγή, που έχει χορηγήσει ο θεράπων ιατρός
  7. Μείωση της λήψης αλκοόλ

Ακολουθώντας τις παραπάνω οδηγίες, θα αυξηθούν πολύ οι πιθανότητες καλής ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης.

Επιπλέον, όσοι δεν πάσχουν από υπέρταση, βάζοντας στην καθημερινότητα τους ένα πιο υγιεινό τρόπο ζωής, μπορούν να:

  • ελαττώσουν τις βασικές τιμές της αρτηριακής πίεσης
  • επιβραδύνουν ή σταματήσουν την εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης

και επομένως να αποτρέψουν όλες αυτές τις επιπλοκές που η υπέρταση μπορεί να προκαλέσει στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Ιωάννης Τζανογιώργης